Bart Smans

Bart Smans

17de plaats Vlaams Parlement, Antwerpen

1 mei, dag van de arbeid of dag van de politiek?

In 1889 werd  besloten om op 1 mei 1890 een internationale strijddag voor de achturige werkdag te organiseren. Later werd het een dag dat arbeiders vieren dat hun jarenlange strijd werd beloond. In België is het ook een betaalde feestdag.

Wat mij de voorbije jaren stoorde, is dat de viering eigenlijk enkel nog maar ‘politiek’ in het nieuws komt. Niet enkel deze dag en viering trouwens. Meer en meer tradities of gewoonten worden steeds vaker een politiek instrument. Zo wordt – niet toevallig sinds de komst van N-VA - meer en meer beroep gedaan op de verzuiling. Verzuilde instanties - zoals de vakbond - werden en worden gebruikt om het politieke landschap vanuit een andere hoek te sturen. Herinnert u zich bijvoorbeeld ook nog 1 mei 2014 waar Freya van den Bossche (sp.a) op een podium van de vakbond de menigte ophitste met ‘Al wie dat niet springt is N-VA’? Ik anders wel...

Het jaar met de meeste stakingen was 2014, het jaar dat er een federale regering met N-VA op de been kwam. Twee maanden voor de regering er was ontstond er ‘toevallig’ spontaan een, door de vakbonden gesteunde, actiegroep ‘hart tegen hard’, met hun visie over hoe de politieke thema’s moeten worden ingevuld.

Maar even terug naar 1 mei. John Crombez roept ook dit jaar klassiek: “De rechtse partijen die sinds 2014 aan de macht zijn, hebben het sociale weefsel in Vlaanderen en België kapotgemaakt”. De vakbond ABVV sluit aan en koppelt hier zelfs de volgende quote aan: “Socialisten zijn onontbeerlijk om mensen meer koopkracht te bezorgen”. Wel, laat ik dat net een probleem vinden. Laat politiekers debatteren en maatschappelijke thema’s naar voren schuiven en oplossingen voorzien. Laat de vakbond zich met hun verantwoordelijkheid bezig houden, zorgen dat mensen werk hebben, en dat ze geholpen worden wanneer ze ziek zijn of met loongeschillen zitten.

Focus op werkgerelateerde problemen

Ik hoor wel meer verhalen. Onlangs zei nog iemand tegen mij dat, terwijl hij in het ziekenhuis herstelde van een werkongeval, hij een oproep van de vakbond kreeg om naar de klimaatmars te gaan. Terwijl hij enkel wilde dat zijn papieren in orde kwamen om snel te herstellen en daarna terug aan het werk te gaan. Iemand anders vertelde me dat ze een loongeschil had, en de vakbond in het kluwen aan wetgeving haar de verkeerde info meegaf en ze zo maar 1 vierde van haar loon recupereerde. Dat kan gebeuren uiteraard. Maar het is wel erg dat die vakbond ondertussen geld spendeert aan het uitbouwen van een studiedienst over maatschappelijke thema’s, ‘hart tegen hard’ sponsort, meeloopt in de klimaatmars en zich bij een groot ontslag inzet op brugpensioenen in plaats van op begeleiding naar werk. Terwijl het, mijns inziens, de taak van de vakbond is te zorgen voor een goede balans op het werk, te zorgen dat mensen op een goede manier aan het werk zijn en blijven, dat zij bij ziekte bijgestaan worden,…

Misschien is het enkel een Belgisch probleem, maar in Nederland en Duitsland denken vakbonden veel meer mee met hoe ze een win-win tussen werknemers en werkgevers kunnen betekenen, terwijl, toch zeker de vakbondskoepels, in dit land vooral bezig zijn met aan politiek doen.  Er zijn uiteraard heel wat vakbondsmensen die hierboven staan en wel doen waarvoor ze er moeten staan, maar het is zonde dat hun koepels ook hen veelal met gepolitiseerde boodschappen (proberen) aansturen.

Schoenmaker, blijf bij uw leest

De regering Michel I zorgde er bijvoorbeeld voor dat de koopkracht toenam, dat er jobs bijkwamen, dat de werkgelegenheid steeg, dat de laagste lonen er met de taxshift het meeste nettoloon bijkregen. Allemaal zaken waarvan je zou denken dat een vakbond, die belang zou moeten hechten aan het feit dat hun mensen werk hebben en daarvoor voldoende betaald worden, zou toejuichen.

Dus ik stel voor: schoenmaker blijf bij uw leest. Laat de maatschappelijke thema’s aan de politiek. Onze burgers zullen wel kiezen wie ze willen dat die politieke krijtlijnen uitzet, gebaseerd op hun programma’s. Laat die politiek voor wat het is en focus je op deze dag van de arbeid terug op wat jullie te doen staat. Focus op samenwerking met werkgevers, op efficiënter en werkbaar werk uitbouwen waarvan je beide beter wordt, op een gezonde work-life balans, op mensen aan het werk houden.

Maar bovenal gebruik deze dag van de arbeid om even te rusten en genieten. Denk vanaf 2 mei volop mee hoe elke werkdag er voor iedereen beter kan uitzien. Geniet van deze feestdag, het is jullie gegund!